X
23
اختلالات حرکتی
1.اختلالات نخاعی
2.اختلالات سلولهای شاخ قدامی
3.ضایعات ریشه اعصاب
4.اختلالات اعصاب محیطی
5.اختلالات انتقال عصبی عضلانی
6.اختلالات عضلانی
7.حالت افزایش فعالیت واحد حرکتی
اختلالات نخاعی
اختلالات شاخ قدامی نخاع
-اختلالات ایدیوپاتیک شاخ قدامی نخاع
-اختلالات عفونی شاخ قدامی نخاع
ضایعات ریشه اعصاب
پرولاپس حاد دیسک بین مهره ای
اسپوندلیوز گردنی
کنده شدن ریشه های عصبی در نتیجه ضربه
سندرم دنده گردنی
سایر علل پلکسوپاتی براکیال و لومبو ساکرال
اختلالات اعصاب محیطی
پلی نوروپاتی
منونوروپاتی مولتیپلکس
منونوروپاتی سیمپلکس
اختلالات عصبی عضلانی
میاستنی گراویس
سندرم میاستنیک (سندرم لامبرت ایتون)
بوتولیسم
آنتی بیوتیکهای آمینوگلیکوزیدی
اختلالات عضلانی
دیستروفی های عضلانی
میوپاتی های مادر زادی
اختلالات میوتونیک
میوپاتیهای(التهابی-متابولیک- -غددی-ناشی ازالکل ودارو)
میوگلوبینوری
حالت افزایش فعالیت واحد حرکتی
اختلالات مرکزی
اختلالات عصب محیطی
اختلالات عضلانی
رویکرد تشخیصی در اختلالات حرکتی
1-شرح حال و معاینه
2-سابقه طبی
3-سابقه تکاملی
4-سابقه خانوادگی
شرح حال و معاینه
بیماران مبتلا به نقص حرکتی معمولا از ضعف،احساس سنگینی،زمختی حرکات،اختلال در کنترل عضلات یا اشکال در انجام اعمال شاکی هستند. کلمه ضعف گاهی به معنی کمبود انرژی ،انگیزه، واشتیاق به صورتی غیر اختصاصی به کار می رود به همین جهت منظور بیمار از ضعف باید مشخص گردد.معنای دقیق این کلمه کاهش قدرت عضلانی است.
شرح حال
الف-نحوه شروع(حاد .غیرحاد)
ب-سیر پیشرفت (تدریجی .نوسانی .پلکانی)
ج-علایم همراه (کمردرد آفازی .نقص میدان بینایی)
د-شدت نشانه ها(مستقل .زمینگیر)
سابقه طبی
متاستاز ازنقاط دیگر
ضعف اندامهای تحتانی در بیماران دیابتی
سابقه تکاملی
اختلالات دوران جنینی
حین زایمان
دوران کودکی
نوجوانی
جوانی و....
سابقه خانوادگی
با توجه به این موضوع که بسیاری از اختلالات عصبی عضلانی به صورت مادر زادی منتقل میشوند بررسی این نکته از اهمیت خاصی در این بیماران بر خوردار است.
معاینه سیستم حرکتی
راه رفتن
راه رفتن
راه رفتن روی پاشنه یا نوک پا
لی لی رفتن
انواع اختلالات راه رفتن
راه رفتن آپراسیک (apraxic gait)
ضایعات مسیر کورتیکو اسپاینال
ضایعات مسیر کورتیکو اسپاینال
دراسپاستیسیته دوطرفه پاها به سفتی به جلو و داخل حرکت داده شده.اغلب حرکات جبرانی تنه مشاهده می شود،چنین راه رفتنی معمولا به راه رفتن قیچی مانند تشبیه میگردد،شدیدترین اینگونه راه رفتن درکودکان مبتلا دی پلژیک اسپاستیک در نتیجه آنسفالوپاتی غیر پیشرونده ایجادشده در حول وحوش زایمان مشاهده میشود.
ضایعات مسیر کورتیکو اسپاینال
راه رفتن در بیماران مبتلا به پاراپارزی خفیف آرام، سفت وناشیانه است وبیمار پاهارا کاملا از زمین بلند نکرده ،پاهابرزمین کشیده می شود.
اختلالات فرونتال
اختلالات فرونتال
البته در مبتلایان زوال عقل ممکن است راه رفتن پارکینسونی و دیگر یافته های خارج هرمی وجود داشته باشد.
اختلالات خارج هرمی
اختلالات خارج هرمی
پ-کره ممکن است باعث تلوتلوخوردن بیمار شده،سبب راه رفتنی نا منظم ، غیر قابل پیش بینی ونامتعادل شود.حرکات کره ای در صورت و اندامها معمولآ بارز می باشند.
اختلالات خارج هرمی
ت-لرزه ای که عمدتآ در هنگام ایستادن ایجاد گردد (لرزه وضعیتی)ممکن است سبب اشکال در شروع حرکت و سبب راه رفتن نا متعادل و نا مطمئن شود.
اختلالات مخچه ای
علل اختلالات مخچه ای
تومورهای میانی مخچه
دژنراسیون مخچه ناشی از الکل
کمکاری تیروئید
اثرات غیر مستقیم سرطانها
اختلالات ارثی
اختلالات مخچه ای
ب-بیمار در موارد شدیدودرگیری بارز ساختمانهای میانی مخچه (بخصوص ورمیس)نمیتواند بایستد و زمین می خوررد.
پ-ضایعه در یک نیمکره مخچه سبب عدم تعادل در راه رفتن شده،بیمار به سمت ضایعه متمایل شده یا زمین می خورد.
اختلال حسی
اختلال حسی بخصوص اختلال حسی عمقی نیز باعث عدم تعادل راه رفتن می شود زیرا در این شرایط نمی توان از اطلاعات بینایی جهت جبران اختلال حسی استفاده کرد .بیمار بسبب اختلال حس موقعیت پاها را بیش از حد لازم بالا می آورد وراه رفتن بصورت استپاژ صورت می گیرد.علل این اختلال عبارتند از:تابس دورسالیس،نوروپاتی های حسی،کمبود ویتامینB12 وبرخی اختلالات ارثی.
اختلالات سلولهای شاخ قدامی،اعصاب حرکتی محیطی و عضلات مخطط
این اختلالات در صورت درگیر نمودن عضلات موثر در راه رفتن سبب اختلال خواهد شد.ضعف عضلات قدام تیبیا سبب افتادگی پا می شود بیمار جهت ممانعت از گیرکردن یا کشیده شدن پا بر زمین پای مبتلا را پیش از پای دیگر بالا برده،بصورت نوعی راه رفتن استپاژ راه می رود . ضعف عضلات پشت ساق سبب عدم توانایی در راه رفتن روی انگشتان پا می شود
اختلالات سلولهای شاخ قدامی،اعصاب حرکتی محیطی و عضلات مخطط
. ضعف تنه یا عضلات ریشه اندامها که در دیستروفیهای عضلانی،دیگر اختلالات ماهیچه ای وسندرم کوگلبرگ و لاندر رخ می دهد،از آنجایی که سبب خم شدن لگن به سمتی که وزن را تحمل نمی کند می شود سبب راه رفتن اردکی می شود.
راه رفتن نا متعادل در افراد مسن
بسیاری از افراد مسن دچار عدم تعادل هنگام راه رفتن وترس از افتادن می شوند اما در معاینه نرولوژیک اختلالی یافت نمی شود. علائم،ناشی ازکاهش اطلاعات حاصل از حسهای گوناگون و اختلال در پردازش اطلاعات حسی داده شده است.اختلال وستیبولی نیز ممکن است دارای اهمیت باشد.
معاینه دستگاه حرکتی
به علت پیچیدگی دستگاه عصبی بهتر است ارزیابی اختلالات عصبی حرکتی شامل بررسی اختلالات راههای قشری نخاعی، دستگاه خارج هرمی(اکستراپیرامیدال)ومخچه باشد.
با توجه به اینکه مهمترین نقش عملکردى مخچه,هماهنگى(Coordination)حرکات، آموزش ها و یادگیری های حرکتى و همچنین اجرای حرکات می باشد,بنابراین شناخت این قسمت از سیستم عصبی مرکزیCNSبرای پرستاران وگروه های توانبخشی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
مخچهCerebellum به صورت یک ارگان تکاملى ساختمانى و عملى در موجودات زنده مشاهده شده، که در گودى پسین کاسه سر قرار داشته و وزن آن یک هشتم وزن مغز است. مخچه سه رویه پیشین، بالایى و پایینى دارد و با سه جفت پایک به نام Cerebellar Peduncle به ساقه مغز می پیوندد. مخچه از دو نیمکره و یک بخش کرمى شکل میانى به نام کرمینهVermis تشکیل می شود.
ارزیابی کارمخچه
تعادل وهماهنگی:تأثیرمخچه بردستگاه حرکتی به شکل کنترل تعادل وهماهنگی منعکس می گردد. با روشهایی مثل درخواست ازبیمار برای انجام حرکات سریع متناوب،یا آزمون نقطه به نقطه می توان هماهنگی دستها واندامهای فوقانی را مورد بررسی قرار داد .
ابتدا از بیمار می خواهیم پشت سر هم و هر چه سریع تر با دست خود ضربه های ملایم به رانهایش بزند.
ارزیابی کارمخچه
هردست باید بطور جدا گانه مورد بررسی قرار گیرد.
سپس از بیمار می خواهیم با حداکثر سرعت دست خود را پشت و رو کند.
بعداز بیمار می خواهیم انگشتانش را پشت سر هم با انگشت شستش لمس کند.
در طی معاینه به سرعت،تقارن و مشکل بودن حرکات برای بیمار دقت می کنیم.
ارزیابی کارمخچه
درآزمون نقطه به نقطه ازبیمار می خواهیم پشت سر هم و متناوب انگشتان باز معاینه کننده و سپس نوک بینی خود را لمس کند.در مرحله بعد از بیمار می خواهیم با چشمان بسته این عمل را انجام دهد.
برای آزمون هماهنگی در اندامهای تحتانی از بیمار می خواهیم پاشنه پا را روی سطح قدامی ساق پای دیگر بگذارد و به سمت پایین حرکت دهد.این آزمون برای هردو اندام تحتانی انجام گردد.
ارزیابی کارمخچه
ناتوانی در انجام این حرکات را اصطلاحآ آتاکسی می نامند.
وجود آتاکسی توأم با ترمور(حرکات ریتمیک و بی اختیار)وجود احتمال بیماری مخچه ای را مطرح می کند.
البته تمامی تستهای یاد شده برای تمام بیماران ضرورت ندارد.
آزمون رومبرگ
آزمون رومبرگ برای ارزیابی اختلال تعادل انجام میشود.
دراین آزمون بیمار می ایستد،پاهای خود را بهم می چسباند،دستهاراصاف میکندودر جلوی خود نگه می دارد،وچشمهارا نیز می بندد،دراین حالت معاینه کننده نیزدرنزدیکی بیمار قرار می گیردتااگر تعادل بیمار بهم خورد اورانگهدارد. کمی متمایل شدن به طرفین دراین حالت غیر طبیعی تلقی نمی شود.
ارزیابی کارمخچه
سایرآزمونهای مخچه ای برای تعادل دربیماری که می تواند راه برود شامل روی یک پا پریدن(لی لی کردن)،خم کردن متناوب زانوها،وحرکت دادن کف پاازپاشنه تا انگشتان پا بر روی زمین است.
خسته نباشید
نوشته شده توسط دانشجویان ارشد 89 در چهارشنبه دهم آذر 1389 | 