X
تبلیغات
arshadvizheh89 - تست های عملکرد ریوی********اعظمی************ویسی

منت خدای را عز و جل که طاعتش موجب قرب است و به شکر اندرش مزید نعمت.

هر نفسی که فرو می رود ممد حیات است و چون بر می آید مفرح ذات.

Pulmonary function testing

تعریف برخی واژه ها:            

Vt:          tidal volume

حجمی از هواست که با یک دم عادی به ریه ها وارد و با یک بازدم   ml عادی از آنها خارج می شود.                                        500

IRV:   inspiratory reserve volume

حجم هوای اضافی دمی است که می توان به دنبال یک دم عادی با یک دم ml  عمیق وارد ریه ها کرد.                             3000

ERV:      expiratory reserve volume

حجمی از هواست که میتوان پس از یک بازدم عادی با یک بازدم قوی از ml  ریه ها خارج کرد.                                              1100

تعریف برخی واژه ها:           

RV:   residual volume

حجمی از هواست که حتی با شدید ترین بازدم نیز در ریه ها باقی می mlماند و مانع از کلاپس شدن آلوئولها میگردد.                 1200

تعریف برخی واژه ها:        

IC:  inspiratory capacity

مقدار هوایی است که شخص می تواند از سطح استراحت بازدمی بایک دم عمیق وارد ریه ها کند و ریه ها را تا حداکثر امکان متسع کند.

IC= Vt+IRV=  3500 ml

FRC:  functional residual capacity

نمایانگر مقدار هوایی است که در پایان یک بازدم عادی در داخل ریه ها باقی می ماند.                       

FRC= ERV+RV = 2300 ml

تعریف برخی واژه ها:        

VC:   vital capacity

حداکثر هوایی که شخص می تواند پس از یک دم کاملا عمیق با یک بازدم قوی کاملا از ریه ها خارج کند.

VC= RV+VT+ERV=  4600 ml

TLC:  total lung capacity

نمایانگر حداکثر هوایی است که پس از یک دم کاملا عمیق در ریه ها جمع میشود.

TLC= VC+RV = 5800 ml

CV:  closing volume

حجمی از هوا که در راههای هوایی کوچک در قاعده ریه باقی میماند.

اهمیت حجمها و ظرفیتهای ریوی: 

اهمیت  حجم جاری:

مقدار طبیعی آن بستگی به سن جنس وزن و وضعیت سلامت فرد دارد.

حجم جاری مورد انتظار در افرادی که تنفس طبیعی دارند.6-8 میلی لیتر به ازای هر کیلوگرم وزن بدن است.این حجم نمایانگرحجم هوای مورد نیاز در دقیقه برای حفظ متابولیسم طبیعی بدن است.

اهمیت ظرفیت حیاتی:

در یک ریه سالم ظرفیت حیاتی تقریبا80% از کل ظرفیت ریه را تشکیل می دهد.در نتیجه تعیین ظرفیت حیاتی یکی از سنجشهای مهم در تعیین سیر بیماری ریوی و پارامترهای مهم در تعیین جدا سازی موفقیت آمیز بیمار از ونتیلاتور و خارج کردن لوله تراشه است.

کمپلیانس ریه:

قابلیت اتساع ریه ها و قفسه سینه را پذیرش ریه گویند که عبارت است از افزایش حجم ریه ها به ازای یک واحد افزایش فشار در داخل آلوئولهاست.که مقدار طبیعی آن حدود 130 سی سی در 1 سانتی متر آب است.

مقاومت:

عبارت از اندازه گیری موانع موجود برای جریان گاز در کل راههای

هوایی است

                                 peak pressure     pleatue pressure

Air way resistance=

                                                   flow rate cc/sec

انواع تستهای عملکرد ریوی:

اسپیرومتری

حجمهای استاتیک(مطلق) ریه

ظرفیت انتشار ریه ها

برونکو دیلاتورها و آزمونهای تحریکی برونش

گازهای خون شریانی

توزیع تهویه ریوی

رویکرد به تستهای عملکرد ریوی:

طبقه بندی و بررسی نوع و شدت اختلال فیزیولوژیک تنفسی 1-

-طبقه بندی بیماری ریوی تحدیدی در مقابل انسدادی

-آسم در مقابل آمفیزم

2-بررسی های عینی از علایم بیماری های ریوی

-طبقه بندی ابنرمالیتیها

-بررسی ناتوانیهای تنفسی

3-طبقه بندی شدت بیماریهای ریوی

-COPD

-بیماریهای نورو ماسکولار مثل  ALS

رویکرد به تستهای عملکرد ریوی:   

4-بررسی نحوه پاسخ بیمار به درمان

-کنترل آسم

-در جراحیهای حجم برداری ریوی

5-بررسی های قبل از جراحی ریوی

-برداشتن کانسر ریه

-تنظیم زمان پیوند ریه

6-غربالگری برای بیماریهای ساب کلینیکی ریوی

-آمفیزم در کسانی که تنباکو میکشند

-خطرات شغلی

اسپیرومتری:                  

موارد مصرف اسپیرومتری:   

1- ارزیابی اختلال عملکرد ریوی بر اساس تاریخچه و معاینه فیزیکی و بررسی های پاراکلینیک ( CXR – بررسی گازهای شریانی)

2- ارزیابی شدت اختلال در بیماران ریوی

3- بررسی تغییر عملکرد در طی زمان و طی درمانهای انجام شده

4- ارزیابی اثرات تماسهای شغلی یا محیطی بر روی عملکرد ریه (دودسیگار – گرد و غبارهای معدنی و صنعتی )

5- تعیین میزان خطر اعمال جراحی بر روی عملکرد ریه

6- بررسی میزان اختلال عملکرد ریه و ناتوانی ریه ( توانبخشی– پزشکی قانونی– سربازی و ...

7- ارزیابی وضعیت تنفسی برای جداسازی بیمار از ونتیلاتور

آمادگیهای لازم :            

آمادگی خاص جهت انجام تستها لازم نیست حدالامکان یکساعت قبل از تست از استعمال دخانیات خودداری کرده و 6 ساعت قبل از تست ورزش های سنگینی انجام نداده باشد .همکاری بیمار حین تست رل مهمی در انجام صحیح تستها دارد.

تخلیه خلط و تمیز کردن راههای تنفسی قبل از تست ، کمک در انجام درست و کامل تست ها میباشد .

اندازه گیری قد و وزن بیمار و داشتن سن بیمار از اطلاعات اولیه برای شروع تست ها میباشد .

              Spirometry 

تنها آنچه را که از ریه ها بیرون می آید اندازه گیری می کند.

چه مقدار هوا و با چه شدتی

چه مقدار:      vital capacity

که در این آیتم :

ظرفیت حیاتی آهسته (SVC) را در مقابل ظرفیت حیاتی فشاری (FVC) بررسی میکنیم

   Spirometry: How Fast?

حجم بازدمی با فشار در ثانیه اول(FEV1)

که توسط هردو حالت ریه های کوچک(تحدیدی) وبیماریهایی که موجب ایجاد مقاومت در مقابل عبور جریان هوا میشوند    کاهش می یابد.

نسبت                                                 FEV1

                                                       FVC

             Value < 0.70 defines obstruction

FEF 25-75-

-تنها زمانی ارزشمند است که FVC و FEV1 نرمال باشند

بسیا حساس به علایم اولیه بیماریهای انسدادی

Peak Expiratory Flow (PEF)

-0.1 ثانیه ابتایی در

  است.FVC

از طریق اسپیرومتری به دست می آید.

حتی با دستگاههای پرتابل در خانه و محل کار نیز قابل ارزیابی است.   

Hyperinflation in Emphysema

Spirometry-Quality Control

1-بستگی به تکنیک آزمون گیرنده دارد

2-تلاشهای موثر تنفسی

-نوک تیز در قله منحنی دیده شود

-بازگشت منحنی به صفر تدریجی باشد

-در نهایت 4 ثانیه طول بکشد.

موارد منع استفاده (ممنوعیت ها)از اسپیرومتری :

1- هموتپزی با منشا نامعلوم

2- پنوموتوراکس درمان نشده

3- وضعیت ناپایدار قلبی – عروقی

4- آنوریسم های شکمی یا سینه ای و مغزی

5- بصورت نسبی در اعمال جراحی اخیر چشم جهت کاتاراکت

6- وجود یک بیماری حاد که باعث عدم همکاری بیمار می شود( تهوع – استفراغ )

7- جراحی های اخیر شکم و قفسه سینه

عوارض اسپیرومتری :           

1- پنومو توراکس

2- افزایش فشارداخل جمجمه

3- سنکوپ و سرگیجه – سردرد

4- درد سینه

5- حملات سرفه

6- برونکو اسپاسم

7- کاهش میزان اکسیژن خون در اثر قطع اکسیژن تراپی حین انجام تست

8- انتقال عفونتهای بیمارستانی در صورت عدم رعایت نکات بهداشتی

نتیجه گیری:               

1-اختلال تحدیدی که باعث کاهش کمپلیانس ریه و توراکس یا هر دو شده که خود باعث VCو TLC می گردد .

2-اختلال انسدادی که باعث افزایش مقاومت راههای هوائی و کاهش جریان ریوی می گردد.

3- اختلال ترکیبی: مخلوطی از اختلال انسدادی و تحدیدی است که باعث افزایش مقاومت راههای هوائی و کاهش کمپلیانس ریه شده و باعث کاهش جریان و کاهش حجم های ریه
می گردد .

حجمهای استاتیک(مطلق) ریه:   

اغلب دارای اطلاعات فراوانی هستند.

مهم ترین آنها:

Vital capacity  &  total lung capacity & residual volume

Residual volume  را از طریق یک CXR  ساده میتوان تشخیص داد

آنگاه از طریق فرمول زیر میتوان ظرفیت کل ریوی را تشخیص داد.

Residual volume+slow vital capacity = TLC

ظرفیت حیاتی آهسته:        

به طور طبیعی  SVC  و  FVC  شبیه به هم میباشند.

ولی در بیماریهایی مثل انسدادی مزمن ریه و آسم  FVC  میتواند به طور قابل توجهی کوچکتر از  SVC  شود.

اختلاف بین SVC  و FVC  بازتابی از به دام افتادن هوا در ریه هاست.

حجم باقیمانده چگونه اندازه گیری می شود؟

روش تخلیه نیتروژن           

در پایان یک بازدم معمولی بیما به دستگاه وصل میشود.ریه دارای حجم نامشخصی (Vx) از هوای دارای نیتروژن 80% است.با دم هوای حاوی اکسیژن خالص (و بدون نیتروژن) و بازدم در یک کیسه جداگانه تمام نیتروژن میتواند از ریه خارج شود.حجم کیسه پر شده و غلظت نیتروژن آن سنجیده میشود و حجم نامشخص ریه با معادله ساده توازن ماده به دست می آید.

الگوهای تیپیک اختلالات تنفسی  

Obstruction
vs.
 Restriction

ظرفیت انتشار ریه ها         

ظرفیت انتشار ریه ها ( diffusing capacity of lungs) (DL)

انتقال اکسیژن از گاز آلوئولی به گلبول قرمز را ارزیابی می کند.

ظرفیت انتشار مونو اکسید کربن   

ظرفیت انتشار (DL o2) سخت اندازه گیری می شود.اندازه گیری (DL co) آسان تر است.

معمولا از طریق روش یک نفسه(single breathing)  بررسی میشود که طی آن بیمارهوا را تا حد RV  بیرون میدهد سپس یک گاز مختلط شامل غلظت خیلی پایین از co  به علاوه یک گاز خنثی HELIUM  را به درون میکشد.بعد از یک تنفس عمیق تا حد TLC  نفس را 10 ثانیه نگه میدارد و سپس به طور کامل بیرون می دهد.نمونه بیرون داده شده بررسی میشود و حجم co و He  اندازه گیری می شود.پس می توان DL co را اندازه گیری کرد که معادل همان DL o2  میباشد.

عواملی که ظرفیت انتشار را کاهش می دهند.

توزیع تهویه ی ریوی           

بیماریهای گوناگونی می توانند نحوه توزیع تهویه ریوی را دگرگون کنند.

چندین آزمون توزیع تهویه ریوی وجود دارد که مهم ترین آنها به شرح زیر است.

آزمون نیتروژن یک نفسه:

آزمون شونده هوا را تا حد RV از ریه ها بیرون می دهد.سپس یک نفس عمیق از اکسیژن 100% استنشاق می کند.

بلافاصله یک بازدم آهسته و کامل از طریق یک دهانه ی خروجی پس از عبور از دستگاه اندازه گیر نیتروژن وارد اسپیرومتر می شود.دهانه خروجی ما را مطمئن می سازد که جریان بازدمی ثابت و آهسته خواهد بود.

به طور مستمر اندازه نیتروژن هوای بازدمی اندازه گرفته می شود.

نتایج آن بر روی یک نمودار ثبت می شود.

آزمون عملکرد ریوی پیش از جراحی  

اهداف:

1-تعیین موارد نا شناخته بیماری ریوی

2-تخمین خطر جراحی در مقایسه با منافع آن

3-طرح ریزی مراقبتهای پیش از جراحی

4-تخمین عملکرد ریه پس از جراحی

چه کسی باید آزمون شود         

چه آزمونهایی باید انجام شود      

برای بیماران مبتلا به COPD  اسپیرومتری قبل و بعد از درمان با برونکودیلاتورها.

بیماران دچار انسداد راههای هوایی متوسط تا شدید فشار دی اکسید کربن شریانی نیز علاوه بر موارد بالا باید اندازه گیری شود.

آزمونهای توصیه شده در بیماریهای خاص

فرد سیگاری؟

اسپیرومتری قبل و بعد از برونکودیلاتور

COPD؟

اسپیرومتری در ابتدا وقبل و بعد از برونکودیلاتور-DL co –بررسی گازهای خون شریانی

اندازه گیری TLC و RV

آسم؟

اسپیرومتری در ابتدا وقبل و بعد از برونکودیلاتور-DL co –بررسی گازهای خون شریانی

استفاده از پیک فلومتر

رینیت آلرژیک؟

اسپیرومتری در ابتدا وقبل و بعد از برونکودیلاتور

تنگی نفس کوششی؟

اسپیرومتری در ابتدا وقبل و بعد از برونکودیلاتور-DL co

تنگی قفسه سینه؟

اسپیرومتری در ابتدا وقبل و بعد از برونکودیلاتور

سرفه مزمن بدون توجیه؟

اسپیرومتری در ابتدا وقبل و بعد از برونکودیلاتور-DL co

بیماری عصبی عضلانی؟

اسپیرومتری در ابتدا وقبل و بعد از برونکودیلاتور-DL co  تعیین حد اکثر فشار تنفسی

منابع                       

تفسیر آزمونهای عملکرد ریوی                         

رابرت  حیات

منابع                       

Pulmonary function testing

Gregg L. Ruppel

mosby

منابع                       

مراقبتهای ویژه در ICU

ملاحت نیکروان مفرد –حسین شیری

منابع                       

اصول طب داخلی هاریسون-بیماریهای دستگاه تنفس 2008

منابع                       

Manual of pulmonary function testing

Gregg   rupplel

 

نوشته شده توسط دانشجویان ارشد 89 در سه شنبه شانزدهم آذر 1389 |