•بسم الله الرحمن الرحیم
•Cerebrovasculr accident or strokes
•واژه ها

::::::::tia

   -پیدایش نشانه های عصبی با منشاء عروقی-کمتر از 24ساعت

-75%بعد از یکساعت علائم از بین میرود 

:::Rind-reversible ischemic neurological deficit

  1-3هفته علائم رفع  -در واقع سکته خفیف                               

 

-نشانه ها بیش از 24 ساعت:Stroke

    

•نکات فیزیولوزیک گردش خون مغز

-به ازای هر 100گرم بافت مغز 45-50میلی لیتردردقیقه

-کمتر از15تغییرات غیر قابل برگشت

-10ثانیه قطع گردش خون تیرگی شعور واغما

-3-5دقیقه ضایعات جبران ناپذیر

-مغز 20% برونده قلبی را دریافت میکند

•Risk factors

-سن بالا

-هیپرتانسیون

-دیابت

-هیپر لیپیدمی

-چاقی

-سیگار

-الکل

-پلاک آترومی وتنگی کاروتید

-بیماریهای قلبی::

    انفارکتوس

    آندوکاردیت

    آریتمی

   دریچه مصنوعی و......

-واسکولیت::

          رماتیسم،لوپوس

-افزایش چسپندگی پلاکتها::

   حاملگی،کنتراسپتیوها،پلی سیتمی 

•tia

*-هشدار دهنده سکته

*-اغلب سکته تا سه ماه بعد

*-بروز سالانه سکته مغزی8-10%

*-علل وریسک فاکتورها همانند سکته مغزی

*-در صورت اصلاح ریسک فاکتورها خطر سکته 50%کاهش 

•-علائم ونشانه ها  ::::     tia
•رگهای پسین (pca)::

    -سرگیجه

   - دوبینی وهمی آنوپی

   -عدم تعادل

   -پارستزی

   -تهوع واستفراغ

   -فلج اندامها

    -تاری دید

    -وزوزگوش

    -نیستاگموس

    -فراموشی

    -تمایل به سقوط

الف:رگهای پیشین(aca):

-کوری زود گذر

-پارستزی یک اندام یانیمه بدن

-همی پارزی //   //   //

-اختلال تکلم

-فراموشی زو گذر

-همی آنوپی

-سردرد

علامت بابنسکی

         

•بررسی وتشخیص tia
•-شرح حال ومعاینه بالینی
•آزمایش خون:cbc،انعقادی،                              بیوشیمی،crp،ana
•قلب::ekg،اکو،holter manitor
•داپلر-آنژیوگرافی کاروتید
•Cts-cta
•Mri-mra
•Eeg-pet   
•مراقبت ودرمان tia
•اصلاح عوامل خطر ساز
•داروهای ضد پلاکت:آسپرین(300-500میلیگرم روزانه)

                            -دیپریدامول(75میلی2یا3بارروزانه)

                           -کلوپیدوگرول(پلاویکس)

                           تیکلوپیدین(250میلیگرم 1-2بار //)

•داروهای ضد انعقاد:هپارین-وارفارین(درمان آمبولی)
•Endarterctomyیااستنت گزاری کاروتید(در تنگی بیش از70%)
•Tiaباویژگیهای زیر بیشتر امکان دارد به استروک منجرشود

         -صبح هنگام بیدارشدن از خواب رخ دهد

         -بیش از 1ساعت طول بکشد

         -مکرر باشد

•cva
•طی ساعت اول برگشت پذیر
•برگشت پذیری بستگی به:                       جریان خون

    - زمان ایسکمی

    - محل انسداد

    - وجود کولاترال

    - سن

    - فشار خون

    - انسداد متناوب

در بعضی موارد برگشت پذیری تا 24 ساعت

•علت اصلی:آترواسکلروز
•شیوع:60-70سالگی
•انواع:1-غیرخونریزی دهنده

              80%

-ایسکمیک(ترمبوز،آمبولی    ،لاکونر)

  2-خونریزی دهنده: 20% :(هیپرتانسیون،داروها،

      ترومبوسیتوپنی ،مالفورماسیون،

    واسکولیت،کوکایین،آمفتامین و.....)

                      

•علائم ونشانه ها
•انحراف چشمها-دوبینی
•آتاکسی –لتاژی
•فراموش کردن نیمه بدن
•تهوع-استفراغ
•بی نظمی تنفس
•میدریاز-میوزیس
•افزایش فشار خون و.......
•بستگی به محل ومیزان
•دیس فازی-آفازی
•همی پارزی-همی پلژی-کوادرپلژِی
•سرگیجه-سردرد
•منگی تاکما
•انحراف زبان-فلج فاسیال
•بررسی وتشخیصcva
•Cbc-بیوشیمی خون-انعقادی
•ekg-اکو-tee
•کشت خون:آندوکاردیت
•Abg
•u/a
•و...................
•شرح حال- معاینه فیزیکی
•Ctبدون کنتراست
•اسکن پرفیوزن:وضعیت متابولیسم منطقه دچار ایسکمی
•Cta-mra-داپلر:تنگی وانسداد شرائین
•مقایسهcvaآمبولیک وترومبوتیک
•ترمبوز:::

     -منشاء معمولا آرترواسکلروز

     - معولا مسن

     -علائم تدریجی

     -برگشت پذیری کمتر

     -نیاز به داروهای ضد پلاکت

     -معمولاهیپر تانسیون یادیابت یاهیپرکلسترولمی ویا مجموعه آنها وجود دارد

•آمبولی:::

  -منشاء معمولا قلب

  -در هر سنی

  -علائم ناگهانی

  -برگشت پذیری بهتر

  -نیاز به داروی ضد انقاد

  -ممکن است هیپرتانسیون-دیابت-هیپرکلسترولمی وجود نداشته باشد

  

•درمان cva
•الف-ترومبوتیک::*ترومبو لیتیکtpa-کمتر از 3ساعت

                               -درcts  خون ریزی مشاهده نشود

                              -عدم سابقه جراحی یا خونریزی

                              - فشار خون به180/110 کاهش

     -اجتناب ا ز مصرف ضد پلاکت وضد انعقاد تا 24 ساعت            -امکان بازگشت به حالت طبیعی40%

         -عارضه مهم خونریزی مغزی(6%)

                             -حفظ فشار خون حداقل180mmhg

                             -درمان ضد انعقدی-هپارین 

•ب-آمبولیک::-هپارین(pptمعدل 5/2برابرطبیعی)

                  -ادامه درمان با وارفارین

                  -آسپرین معمولا بی فایده(در صورتیکه نتوان      از وارفارین استفاده کرداثر محافظتی)

                 -داروهای ضد انعقاد70%کاهش در بروزمجدد

                 -خطر مهم خونریزی 

•ج-خونریزی دهنده:ادم مغزی-دگزامتازون80میلی1-2بار

                         -داروهای ضد فشار خون(90/150)

                         -خونریزی مخچه نیاز به جراحی            

•پیشگیری
•-داروهای ضد پلاکت(20%کاهش در بروز مجدد)
• //        //   انعقاد(70%کاهش  //    //      //)
•داروهای ضد فشار خون وضد چربی(30% کاهش)
•اند آرترکتومی-استنت گزاری کاروتید
•اصلاح ریسک فاکتورها

  

•پیش آگهی
•20%مرگ ومیر فوری در ترمبو آمبولی
•70%درجاتی از ناتوانی
•80%توانایی راه رفتن
•خونریزی شدید مغزی80%مرگ ومیر(خونریزی کمتر از 8میلی پیش آگهی خوب،-9-30میلی ناتوانی،بیش از 30میلیمتراکثر بیماران فوت میکنند)
• در افراد زنده مانده از سکته خونریزی دهنده پیش آگهی بهتر
•خونریزی درون بطنهاوپونزوقاعده مغز پیش آگهی بدتر
•مراقبتهای پرستاری
•-بستری کردن بیمار درicuدر صورت لزوم
•مراقبت تنفسی::بررسی تنفس وabg

                  حفاظت راه هوایی-ساکشن- گذاشتنair-way-                   اکسیژناسیون-لوله تراشه-تراکوستومی -                          ونتیلاتور-فیزیوترپی تنفسی.و.......

•حفظ برونده قلبی-فشارخون در محدوده مناسب
•مراقبت از دهان ودهانشویه مرتب
•مراقبت از چشمها وجلوگیری از زخم  قرنیه در بیماران بیهوش(بستن پلکها-گاز مرطوب،اشک مصنوعی)
•تغذیه وآب والکتولیتها(وریدی،گاواژ،tpn،خوراکی)
•سوندادراری

            

•آنتی بیوتیک پروفیلاکسی(در پیشگیری از عفونت ریوی                              وادراری بسیار مفید)
•پیشگیری از زخم بستر::تغییرپوزیشن هر دوساعت-تشک                   مواج-حلقه های بادی و....
•کاهش ادم مغزی ::سر تخت 30درجه بالا
•پوزیشن مناسب اندامها وانگشتان::جلوگیری از دفرمیتی
•جلوگیری از آداکسیون ودرد شانه::بالش زیربغل وشانه مبتلا
•ورزشهای اکتیو –پاسیومنظم:جلوگیری از آتروفی عضلات،کنتراکترمفصلی،زخم بستر،اتلکتازی،ترمبو آمبولی،dvt،سنگها وعفونتهای ادراری ،تقویت روحی،ایجادراههای حرکتی جدید
•حفظ امنیت:نرده کنار تخت- کمک وحمایت هنگام راه رفتن
•مشارکت در مراقبت ا ز خود:پوشیدن لباس ،مسواک               زدن،شانه زدن موو......
•راه بردن بیمار::ابتدابین پارالل،بعد با واکر وعصا ر همه          مراحل با کمک
•ارتباط با بیماروبهبود فرایندهای فکری:صحبت کردن با بیمار،وسایل سمعی وبصری،
•مشارکت خانواده در مراقبت از بیمار وآموزش آنها جهت مراقبت در منزل
•آموزش بیما وخانواده جهت مراقبتهای بعد از ترخیص ازجمله داروها
نوشته شده توسط دانشجویان ارشد 89 در پنجشنبه نوزدهم خرداد 1390 |